Geschiedenis P.I. Vught

In 1942 hebben de Duitsers, in de bossen bij Vught een concentratiekamp gebouwd, genaamd ‘Durchgangslager Herzogenbusch’. Na de oorlog heeft het kamp gefungeerd als interneringsplaats voor politieke gevangenen, onder het gezag van het ‘Directoraat Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging’. In 1953 is een deel van het terrein in gebruik genomen als gevangenis voor jeugdige veroordeelden met een relatief lange gevangenisstraf.

Jeugdige veroordeelden

De gevangenis voor jeugdige veroordeelden bood op dat moment nog plaats aan 120 tot 140 personen. Het beleid in de gevangenis was redelijk progressief van karakter. De gedetineerden verbleven, vrijwel alleen gedurende de nachtelijke uren in de cellen van het centrale hoofdgebouw. De dag van een doorsnee gedetineerde bestond niet alleen uit de vier muren van de cel, maar ook de verblijfspaviljoens werden veelal bezocht en ook werd deelgenomen de activiteiten buiten de gevangenis.

Het ‘centrale ziekenhuis’ was ook gevestigd op het terrein van Nieuw Vosseveld. In 1970 is dit verhuisd naar het penitentiaire complex in Scheveningen. In 1971 is de bestemming van Nieuw Vosseveld gewijzigd, naar een gevangenis voor jeugdigen, welke een korte straf moesten uitzitten. Tevens bestond als uitgangspunt, dat de jeugdigen via een progressief systeem een aantrekkelijker en vrijer regiem konden verwerven en vice versa.

Uitbreidingsplannen P.I. Vught

In de vroege jaren zestig en zeventig zijn al plannen ontwikkeld door de directie, die moesten zorgen voor vervanging van de verouderde behuizing, middels nieuwbouw. De plannen kregen pas in 1983 een duidelijker gestalte, omdat de behoefte aan celcapaciteit bleef stijgen. Dit was een rechtstreeks gevolg van de sterk opkomende drugscriminaliteit, eind jaren zeventig.

In de jaren 1986 en 1987 vond de eerste uitbreiding plaats. Het 96 cellen tellende Huis van Bewaring ‘De Leij’ werd gebouwd. Hiermee werd de trend gezet voor een reeks uitbreidingen en vervangingen van de verouderde gebouwen. Gelijktijdig met de bouw van ‘De Leij’ werd ook een gebouw met 48 cellen verwezenlijkt, dat in 1988 nog eens met 48 cellen werd uitgebreid. In de jaren 1989 en 1990 werden de bezoekruimte, keuken en personeelskantine gesloopt. Een centraal entreegebouw heeft de plaats van deze ruimtes ingenomen. Het nieuwe gebouw bood ook plaatst aan een bezoekruimte, keuken en een restaurant voor het personeel.

De bewapende buitenposten zijn in de loop der jaren verdwenen, omdat een muur van zes meter hoog werd gebouwd, en daarbinnen is een detectiehek geplaatst. Een korte tijd daarna heeft Nieuw Vosseveld de beschikking gekregen over een stuk grond, dat voorheen behoorde tot een Moluks woonoord, genaamd ‘Lunetten’. Hierop werd in 1993 unit drie gebouwd, deze unit had beschikking over 144 cellenplaatsen. De aankoop van een stuk grond aan de noordzijde van het complex, heeft de gevangenis in staat gesteld om in 1995, de bouw van unit zes te realiseren, eveneens een inrichting met 144 cellenplaatsen.

In dezelfde periode is één van de oudere gebouwen, met 24 cellen vervangen door nieuwbouw, welke plaats bood aan 48 plaatsen voor de ‘Verslaafden Begeleidingsafdeling’. Ook voor de bouw van het nieuwe administratiegebouw moesten een aantal oude barakken verdwijnen. In het begin van het jaar 1999 was de bouw gereed van de ‘Individuele Begeleidingsafdeling’, een complex met 48 cellen voor gedetineerden met een psychische stoornis.

Extra Beveiligde Inrichting (EBI)

In de bovenstaande opsomming ontbreekt nog de ‘Extra Beveiligde Inrichting’, beter bekend als de EBI. Naar aanleiding van een groot aantal ontsnappingen begin jaren negentig, veelal gepaard gaande met geweld en gijzeling van personeel, kreeg Nieuw Vosseveld in 1993 de opdracht het oude hoofdgebouw te verbouwen tot een ‘Tijdelijke’ Extra Beveiligde Inrichting. In augustus van dat jaar kon de TEBI in gebruik worden genomen. Sindsdien hebben zich geen ontsnappingen met geweld of gijzeling van personeel meer voorgedaan.

Op het terrein van Nieuw Vosseveld is vervolgens gestart met de nieuwbouw van de EBI. In 1997 kon dit gebouw, met een aantal van 25 cellen in gebruik worden genomen. In de EBI verblijven gedetineerden die extreem vluchtgevaarlijk zijn en die bij ontvluchting een onaanvaardbaar risico vormen voor de maatschappij, in termen van recidivegevaar voor ernstige geweldsdelicten en/of in termen van grote maatschappelijke onrust.